Η οδήγηση βρίσκεται εδώ και πολλά χρόνια στην ζωή κάθε ενήλικου ανθρώπου. Τα αυτοκίνητα μας προσφέρουν λύση σε μια πληθώρα αναγκών, από την καθημερινή, βαρετή μετακίνηση προς τη δουλειά μας, μέχρι τα ταξίδια αναψυχής και τα γνωστά σε όλους road trips. Φυσικά, για να συμβούν όλα αυτά, πέρα από το αυτοκίνητο χρειάζεται και η συνδρομή ενός οδηγού, ή μήπως όχι; Τουλάχιστον αυτό υποστηρίζουν όσοι θεωρούν ότι τα αυτοκίνητα θα είναι εντελώς αυτόματα στο προσεχές μέλλον. Δεν είναι μυστικό πως πολλοί έχουν προσπαθήσει να εισάγουν την πλήρη χρήση του αυτόματου πιλότου, χωρίς όμως απόλυτη επιτυχία. Παρόλα αυτά το ερώτημα παραμένει. Θα μπορέσει η αυτόνομη οδήγηση να αντικαταστήσει πλήρως τον οδηγό;
Για να απαντήσουμε το δύσκολο αυτό ερώτημα, θα πρέπει να επιστρέψουμε στις βασικές αρχές της οδήγησης. Όλοι όσοι οδήγησαν για πρώτη φορά στη ζωή τους, ένιωσαν μια αρχική δυσκολία στο να ανταποκριθούν σε όλες τις ανάγκες ταυτόχρονα. Ο συγχρονισμός των πεταλιών του γκαζιού, του συμπλέκτη και του φρένου ήταν δύσκολος, οι κινήσεις του τιμονιού απαιτούσαν πολύ υψηλά επίπεδα συγκέντρωσης και σε όλα τα παραπάνω προσθέτονταν και η δυσνόητη διαδικασία της αλλαγής ταχυτήτων. Όπως είναι λογικό με το πέρασμα του χρόνου, κάθε άνθρωπος αυτοματοποίησε στο μυαλό του τις περισσότερες από τις διαδικασίες που προαναφέραμε και τις σύμπτυξε σε μια, την οποία ονομάζουμε οδήγηση, μετατρέποντας την αρχικά δύσκολη αποστολή σε μια κοινή «ενέργεια». Επιπλέον, αποκτώντας εμπειρία και παραστάσεις, ο κάθε οδηγός αυξάνει τόσο την ικανότητά του, όσο και την κρίση που τον βοηθάει να λαμβάνει αποφάσεις που μπορούν να φανούν καταλυτικές ακόμη και για τη ζωή του.
Καταλαβαίνουμε λοιπόν, πως σε πρώτη ανάγνωση, η μετατροπή, όλου αυτού του συμπλέγματος διεργασιών που καλείται κάθε οδηγός να κάνει κάθε φορά που πιάνει το τιμόνι, σε μια καθαρά τεχνολογική διαδικασία φαντάζει τουλάχιστον δύσκολη. Ο τρόπος με τον οποίο κάτι τέτοιο επιτυγχάνεται, είναι μέσω της κωδικοποίησης των ενεργειών και της μετατροπής τους σε απλή πληροφορία η οποία με την σειρά της εφαρμόζεται πρακτικά. Επί παραδείγματι, ο οδηγός, αποφασίζει να στρίψει αριστερά το τιμόνι μιας και αναγνωρίζει την πορεία ακολουθεί ο δρόμος. Σε αντίθεση όμως με τον οδηγό, το πρόγραμμα που έχει την ευθύνη της αυτόνομης οδήγησης, θα πρέπει να ακολουθήσει την διαγράμμιση του δρόμου. Όμως κάπου εδώ παρατηρούνται και τα πρώτα προβλήματα.
Τα περισσότερα προγράμματα-τεχνολογίες που έχουν κάνει μέχρι στιγμής την εμφάνισή τους, απαιτούν την χρήση τους σε δρόμους υψηλών προδιαγραφών και ποιότητας. Κατανοούμε λοιπόν πως μέχρι στιγμής δεν μπορούν να βρουν εφαρμογή σε δρόμους που δεν είναι κατάλληλα δομημένοι και συντηρημένοι. Συνεπώς θα πρέπει να τονίσουμε, πως για να λυθεί το συγκεκριμένο πρόβλημα και να υπάρξει τουλάχιστον ένα μικρό ποσοστό αυτονομίας, ο οργανισμός SAE εισήγαγε 6 κατηγορίες οι οποίες περιγράφουν τα επίπεδα αυτονομίας που είναι διαθέσιμα αυτή τη στιγμή. Ξεκινώντας με το επίπεδο 0 (χωρίς αυτονομία), ο οδηγός έχει πλήρη έλεγχο του οχήματος και είναι υπεύθυνος για όλες τις ενέργειες. Η κατηγορία 1 (υποβοήθηση οδηγού) επιτρέπει στο όχημα είτε το τιμόνι, είτε την επιτάχυνση-επιβράδυνση, καθώς ο οδηγός παραμένει ενεργός. Συνεχίζοντας, η κατηγορία αυτονομίας 2, συνδυάζει τις δύο προηγούμενες ενέργειες, απαιτώντας όμως από τον οδηγό ετοιμότητα προς παρέμβαση σε οποιαδήποτε περίπτωση. Στο σημείο αυτό το η αυτονομία αλλάζει επίπεδο, και η κατηγορία αυτονομίας 3 επιτρέπει στο όχημα να αναλαμβάνει πλήρη έλεγχο, με τον οδηγό όμως πάντοτε παρόντα για οποιαδήποτε ανάγκη παρουσιαστεί. Ολοκληρώνοντας στην κατηγορία αυτονομίας 4, το όχημα μπορεί να λειτουργεί αυτόνομα σε ορισμένες συνθήκες, χωρίς να απαιτείται παρέμβαση από τον οδηγό. Τέλος, το τελευταίο επίπεδο, 5, προβλέπει την πλήρη αυτονομία του αυτοκινήτου σε όλες τις συνθήκες, χωρίς να απαιτείται, ούτε καν στο ελάχιστο η ανθρώπινη παρέμβαση.
Θα πρέπει βέβαια να τονίσουμε πως αποτελεί γεγονός πως τα τελευταία επίπεδα αυτονομίας δεν έχουν ολοκληρωθεί ώστε να είναι πλήρως λειτουργικά και να απευθύνονται σε ολόκληρο τον κόσμο. Παρόλα αυτά, η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας, συνιστά πως δεν θα περάσουν πολλά χρόνια μέχρι να έχουμε ικανοποιητικά αποτελέσματα.
Κλείνοντας αξίζει να αναρωτηθούμε, αν εν τέλει η αυτόνομη οδήγηση θα μπορέσει να αντικαταστήσει ποτέ την ανθρώπινη ικανότητα και κρίση.